Σάββατο 12 Μαρτίου 2011

Loong Boonmee raleuk chat (2010)


Ο Tim Burton ως πρόεδρος της κριτικής επιτροπής των περσινών Καννών απένειµε το Χρυσό Φοίνικα σε µια τριτοκοσµική παραγωγή µε τον µακροσκελές τίτλο «Ο θείος Μπούνµι θυµάται τις προηγούµενες ζωές του». Ενός άγνωστου στο ευρύτερο κοινό, µε τον γλωσσοδετικό όνοµα Απιτσατόνγκ Γουιρασετακούλ. Έπραξε σωστά;
Λυρική ταινία που κινείται γύρω από το μεταφυσικό στοιχείο και το θάνατο. Γεμάτη πάθος για τη ζωη. Νατουραλισμός, ποίηση, Ταρκόφσκι, λαϊκοί μύθοι, Βούδας, σουρεαλισμός τα κύρια χαρακτηριστικά της ταινίας. Πολλοί οι συμβολισμοί. Ο τίτλος της ταινίας είναι μια περίληψη για το τι θα ακολουθήσει. Γιατί ο θείος Μπούνμι θυμάται τις προηγούμενες ζωές του και όχι την προηγούμενη ζωή του; Γιατί έτσι λέει η φιλοσοφία και η θρησκεία των Ταιλανδέζων: όταν θα πεθάνεις, θα ξαναγεννηθείς σαν ζωό. Έτσι ο Μπούνμι εμφανίζεται ως γορίλας, ως ψάρι, ως αγελάδα. Όμως οι υμβολισμοί του Ουερασεθακούλ είναι και γενικότεροι, δεν περιορίζονται στην κουλτούρα της χώρας του. Ο γορίλας είναι η φοβία που μας τρομοκρατούσε όταν ήμασταν παιδιά. Τώρα που πεθάναμε ζευγαρώσαμε με αυτήν. Τα μυνήματα, επίσης, είναι και αντιπολεμικά. Ο χρόνος ένα αιώνιο τώρα χωρίς µέλλον, χωρίς παρελθόν. Εποµένως, ζούµε, βιώνουµε τις προηγούµενες ζωές µας. Τώρα. Γιατί ο θάνατος είναι το στάδιο ενός κύκλου που δεν έχει ούτε τέλος ούτε αρχή. Το άτοµο πρέπει να λειτουργεί µόνο µε τις αισθήσεις. Το µυαλό, η σκέψη, είναι ένα δοχείο στο οποίο αποθηκεύονται εµπειρίες. Εποµένως µας ξεγελάει, µας ταλαιπωρεί και µας αποσυντονίζει. Ο αντικατοπτρισµός είναι αυταπάτη. Εποµένως συνυπάρχουν αρµονικά οι ζωντανοί µε τους νεκρούς και όλοι µαζί µε τα ζώα και τη φύση.




Αυτά από ουσία. Τώρα πάμε στις σάλτσες. Φοβερές οι εικόνες του Ταϊλανδού: μαγικός ρεαλισμός. Ειδική αναφορά σε δυο υπέροχες σκηνές: η πρώτη με την ηλικιωµένη πριγκίπισσα που για να ξανανιώσει κάνει έρωτα µε ένα γατόψαρο και σπαρταράει από ηδονή και η δεύτερη αυτή μέσα στη σπηλιά όπου ο Μπούνμι πηγαίνει στον κάτω κόσμο. Η σκηνοθεσία του Οερασεθακούλ ειρωνική, εξωτική, νωχελική, απειλητική. Η μουσική γοητευτική, από τους ήχους της νύχτας.
Αλλά, έχει και ένα μειονέκτημα καθαρά προσωπικό. Πρέπει να γνωρίζεις και κάτι από Ασιάτικη κουλτούρα, απο Βουδισμό, από τους λαϊκούς μύθους τους κλπ-κλπ. Αλλιώς σε κουράζει σε σημεία και γίνεται και λίγο δυσνόητη και δύσκολη.

Προσωπική αξιολόγηση:
αστεράκια 
(μαγεία)

ΥΓ1: Τελικά, μου φαίνεται, πως ο Tim έπραξε σωστά. :)

ΥΓ2: Απ' ότι φαίνεται η ταινία ξένισε πολύ το αθηναϊκό κοινό. Στο "Αστυ" στην παράσταση των 20:15 όταν παω να βγάλω εισητήρια μου λέει μια γιαγιά: "Είναι χάλια. Θα πρότεινα να μην συνεχίσεις. Εγω προειδοποιήσα". Είχε άρκετό κόσμο, αλλά στο τέλος της ταινίας είχαν φύγει σχεδόν οι μισοί! Ο διπλανός από τη μέση και μετά σχεδόν κοιμόταν. Και όταν κατέβηκαν οι τίτλοι τέλους ακούστηκε ένα ειρωνικό χειροκρότημα. Βγαίνοντας από το σινεμά είχε μαζευτεί μια παρέα και έλεγε: "Κανένα νόημα!", "δήθεν", "ε, μα τι περιμένεις τώρα από τριτοκοσμικές χώρες;" και άλλα τέτοια εκνευριστικά και απίθανα.



Παρασκευή 11 Μαρτίου 2011

Forrest Gump (1994)


Μια από τις πιο υπερτιμημένες στην ιστορία του κινηματογράφου, για μένα. Αλλά, ας αρχίσω από τα υπέρ: το γλυκόπικρο ύφος της που θυμίζει πολύ το σινεμά του Frank Capra, ο εξαιρετικός Tom Hanks και κάποιες συγκινητικές και κωμικά έξυπνες στιγμές. Γενικά είναι πολύ ευχάριστη ταινία. Το μύνημά της; Η ζωή είναι σκληρή και αβάσταχτη και για να τη χαρείς και να επιτύχεις πρέπει να μην την πάρεις στα σοβαρά, να μείνεις ηλίθιος. Έλα μου ντε, όμως, που κατά βάθος δεν είναι αυτό! Και εδώ έρχονται τα κατά...
Η ταινία μας αφηγείται την ιστορία ενός ατόμου με χαμηλό δείκτη νοημοσύνης που είναι θρησκόληπτος, σέβεται πάρα πολύ τον οικογενειακό θεσμό (ακούει πάντα τη μαμά του!) και αγαπάει πολύ την πατρίδα του. Και έτσι καταφέρνει να γίνει ήρωας στο Βιετνάμ, πρωταθλητής του μπέιζμπολ και του πιγκ πογκ και δισεκατομμυριούχος. Κάτι πάει στραβά, μου φαίνεται... Απίστευτα συντηριτική. Άθλια προπαγάνδα και προώθηση του αμερικάνικου ονείρου. Ο Φόρεστ είχε και μια φίλη, την Τζένη. Αυτή τον εγκατέλειψε. Έγινε χίπισσα, πήρε ναρκωτικά, έγινε επαναστάτρια. Ε, λοιπόν στο τέλος της ταινίας... πεθαίνει! Άλλη μια απόδειξη για το πόσο συντηρητική ταινία είναι.
Φυσικά, η Ακαδημία τρελάθηκε και της χάρισε 6 Όσκαρς!

Προσωπική αξιολόγηση:
αστεράκια
(Aμερικανιά)

Πέμπτη 10 Μαρτίου 2011

The Time That Remains (2009)



Πριν μιλήσω συγκεκριμένα για την ταινία, θα ήθελα να εκφράσω την αγάπη μου και το θαυμασμό μου προς τον Παλαιστίνιο σκηνοθέτη-ηθοποιό Elia Suleiman. Το 2002 μας χάρισε ένα αριστούργημα, τη "Θεϊκή Παρέμβαση" (Yadon ilaheyya ), μια ταινία με έντονες επιρροές από Chaplin, Tati και σουρεαλισμό. Το 2009 κάνει μια ακόμα πιο ολοκληρωμένη ταινία, το "Ο Χρόνος που απομένει" που ήταν υποψήφιο για Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Καννών.
Ο Suleiman με αυτή την ταινία μας αφηγήτε την ιστορία της οικογένειάς του και ολόκληρης της Παλαιστίνης. Αυτοβιογραφικό φιλμ, δηλαδή. Το πρώτο μέρος είναι πολύ ενδιαφέρον, γιατί αναφέρεται σε παλιά γεγονότα , που λίγο πολύ, σαν Ελληνες τα αγνοούμε. Αποτελείται από μικρά προσωπικά δράματα και μεγάλα ιστορικά γεγονότα. Υπέροχο χιούμορ: λεπτό, διακριτικό, υπόγειο, μαύρο, σουρεαλιστικό, νοσταλγικό... Ο Suleiman το χρησιμοποιεί ως εργαλείο για να περάσει πιο δυνατά τα μηνύματά του και για να καταδείξει την απόγνωση ενός λαού, που μόνο να γελάσει μπορεί με την κατάντια του να είσαι μειονότητα στη χώρα σου! Από την άλλη έχει ενδιαφέρον για την ιστορία της περιοχής, όπου βλέπουμε την Παλαιστινιακή άποψη, αρκετά ήπια, καθόλου φανατική. Η κριτική που ασκεί στην πολιτική του Ισραήλ στα κατεχόμενα είναι καίρια, καυστική και σφάζει με το μπαμπάκι, με το χιούμορ της δηλαδή.


Στο δεύτερο μέρος, πιστεύω, απογειώνεται. Πολύ συγκινητικό, χωρίς μελοδραματισμούς. Ο Suleiman εδώ δίνει ρέστα και ως ηθοποιός. Το άλλοτε άδειο και άλλοτε γεμάτο πόνο βλέμμα του λέει περισσόετρα απ' ότι όλη η ταινία. Η διαχείριση των σιωπών είναι άριστη, ενώ οι επαναλήψεις κάποιων σκηνών χρησιμεύουν (πιστεύω) για να τονιστεί το επαναλαμβανόμενο αδιέξοδο των προσπαθειών επίλυσης του παλαιστινιακού προβλήματος. Oι ήρωες της ταινίας βρίσκονται, συνεχώς, σε σύγχιση και η έλλειψη συγκέντρωσης σε ένα στόχο, αυτό το σπατάλημα ενέργειας (και επαναστατικότητας) σε ανούσιες πράξεις!
Σκηνοθεσία άψογη: λιτή, μινιμαλιστική, σε στυλ Jacques Tati. Το σενάριο με πινελιές και σκίτσα. Σαν βωβή κομεντί. Υπέροχη αισθητική, ισορροπία ανάμεσα στο δράμα, το σαρκασμό, το σουρεαλισμό και την ποίηση. Του Kusturica του πήρε σχεδόν 3 ώρες για να πει κάποια πράγματα για την πατρίδα του, στο "Η ζωή είναι ένα θαύμα". Ο Suleiman τα λέει όλα σε λιγότερο από μιάμιση ώρα.

Προσωπική αξιολόγηση:
αστεράκια  (4.5/5: Πολύ καλή +)




Πέμπτη 3 Μαρτίου 2011

Nazarín (1959)

Ίσως η πιο αδύναμη ταινία του λατρεμένου μου Buñuel. Ας αρχίσω από τα υπέρ, όμως:
(α) Λιτή αφήγηση της φτώχειας των αγροτικών κοινωνιών. Έχει συνάμα μια φοβερά σκληρή ασπρόμαυρη εικόνα, σχεδόν ανάλγητη, της κατώτερης θέσης των αγροτών, των προληπτικών γυναικών στο υπανάπτυκτο Μεξικό του 1900, της πείνας.
Περιγράφει μιά επιδημία πανούκλας και την αδυναμία της θρησκείας να προσφέρει παρηγοριά. Ο έξοχος ηθοποιός που υποδύεται τον ιερέα αποτελεί εκπροσώπηση της αθωότητας που βασανίζουν και ταπεινώνουν οι ισχυροί (ο άξεστος υπερόπτης συνταγματάρχης, οι ληστές συγκρατούμενοι στη φυλακή κτλ) αλλά και οι αγροίκοι. Και φυσικά η αθεϊστική οπτική του σκηνοθέτη της. Το βασικό μύνημά της: πόσο ουτοπικό είναι να θελήσει κανείς να ακολουθήσει τις διδαχές του Ιησού.

Όμως:
(β) -Οι χαρακτήρες είναι σχεδόν ανεξέλικτοι, τυποποιημένοι, σταθεροί. Εκτός μόνο απ' του πρωταγωνιστή ιερέα.Θυμίζουν -από μιά άποψη- "διδακτικίστικο σοσιαλιστικό ρεαλισμό ".

-το σενάριο πολύ μονοδιάστατο και κριτικό, δε με απογείωσε.

-Πρόκειται για μάλλον στενή, κριτική της θρησκείας σε μιά φτωχή αγροτική χώρα, όπως το Μεξικό, και μόνο. Ίσως εκεί ηθελε να περιοριστεί ο Μπουνιουέλ.

-Διακρίνεται απο φλυαρία και απο κυνικότητα, παρουσιαζει κυρίως την δεισιδαιμονία και την θρησκοληψια μέσα από την κουραστική πλοκή της.

Προσωπική αξιολόγηση:
αστεράκια (2.5/5: Απλώς ενδιαφέρουσα +)

Τετάρτη 2 Μαρτίου 2011

Il grido (1957)

Ο Άλντο προσπαθει να βρει παρηγορια μετα το χωρισμο του με την Ίρμα περιπλανωμενος στην κοιλαδα του Παδου και παιρνοντας μαζι του το κοριτσακι τους.
Μεγαλη ταινια με τον Μικελαντζελο Αντονιονι να ειναι σε μερικες απο τις καλυτερες στιγμες του, δινοντας μαθηματα σινεμα, συνδυαζοντας εξοχα το νεορεαλισμο με τις φορμαλιστικες αναζητησεις οι οποιες αργοτερα θα επιβληθουν εναντι της ουσιας των εργων του. Αλλα κυριως η Κραυγη εχει μια μεγαλη συγκινησιακη δυναμη που δεν εχουν μετεπειτα εργα του Ιταλου σκηνοθετη με μεγαλυτερη φημη. Λογου χαρη οι σκηνες με το παιδακι (κυριως οταν προσπαθει να το παρηγορησει η η σκηνη του αποχωρισμου) εχουν μια τετοια δυναμη που παραπεμπει βεβαια και στο νεορεαλισμο. Η Κραυγη ειναι γυρισμενη στις κοιλαδες του Παδου και μεσα απο τα υπεροχα πλανα και την ατμοσφαιρικη φωτογραφια, την λιτη μελαγχολικη μουσικη (με το μοτιβο του πιανου να επαναλαμβανεται) και τις ερμηνειες (κυριως την παρουσια του Κοχραν) αλλα και απο το γεγονος οτι εχει ανθρωπινες στιγμες μες την βαρια φορτισμενη ατμοσφαιρα καταφερνει να κερδισει τον θεατη και να καταγραφει παρα την υπερβολικη της μελαγχολια (και που να δεις τα επομενα φιλμ του Μικελαντζελο) με την συμπονια της για τους απλους ανθρωπους στα κλασικα φιλμ του Ιταλικου σινεμα.

Προσωπική αξιολόγηση:
αστεράκια  (4/5: Πολύ καλή)